Ken je dat? Je hebt een avondje doorgebracht met een aantal mensen en hebt vooral geluisterd. Later krijg je via via te horen dat ze zo geweldig met je konden praten.

Luisteren als hulpmiddel

Als huisarts luisterde ik volgens mij behoorlijk goed naar mijn patiënten. Niet in het minst omdat ik dan het meest efficiënt kon werken. Ik betrapte me er wel eens op dat ik door het luisteren eigenlijk al niet meer hoefde te onderzoeken door alles wat ik al wist. Ik deed het dan toch omdat het anders ‘gek’ zou zijn. Maar het voegde dan zelden nog iets toe.

In de nachtdiensten had je te maken met patiënten die je helemaal niet kende. Soms belden ze omdat ze ongerust waren. Heel goed luisteren, begrip tonen en uitleg geven kon ervoor zorgen dat de collega’s die reden hun werk goed konden doen en niet overspoeld werden door te veel (onnodige) visites. Collega’s die gelijk visites weigerden kregen ruzie en moesten dat huisbezoek gedwongen aannemen…dus een onnodige visite en absoluut geen gekalmeerde patiënt. Echt luisteren is zo belangrijk!

Toen ik homeopathie ging bestuderen, leerde ik dat de kleinste details ertoe deden om het juiste middel te vinden. Dingen waarmee ik voorheen als huisarts niets kon, werden ineens belangrijk. Zoals hoe laat zijn de klachten meestal? Wat voor soort pijn ervaar je? Wat doet het minder worden? Verplaatst het zich of straalt het ergens naartoe uit? Van welk voedsel hou je? Van welk weertype? Je kon het zo gek niet bedenken of het kon iets vertellen over het juiste middel.

Luisteren en/of horen?

En ik ging duidelijk met andere oren luisteren, want ik kreeg van patiënten terug dat ik ‘beter luisterde’. Domweg omdat ik ongeveer alles wat ze vertelden noteerde (toen nog op papier, in hun ‘status’). Als ik er nu niets aan had wellicht in de toekomst. Het maakte dat men zag dat ik het had gehoord. Voor mijn gevoel luisterde ik niet beter dan voorheen, alleen kon ik (soms) iets meer met wat ik hoorde.

Bovendien is er een verschil tussen luisteren en horen. Zeker in deze tijd valt me dat op. Als je aan mensen die volop geloven in de C-prikken en niets hebben gehoord van alles wat erover bekend is aan grote nadelen iets probeert te vertellen over die nadelen, luisteren ze wel, maar ze horen totaal niet wat je zegt. 

Datzelfde geldt voor alle onzin die men ons over het klimaat probeert wijs te maken. Of de maatregelen die door de overheid daaromtrent worden genomen en tegen de burger (huizenbouw, belastingen, verboden, voedselvermindering, etc.) werken. 

Zelfs als het gaat om homeopathie, wat zich toch al eeuwen bewezen heeft. En veel diepere genezing kan bewerkstelligen dan de reguliere geneeskunde. Als mensen ‘geloven’ in het verhaal dat het onzin is en niet werkt, luisteren ze naar mijn verhaal maar horen het niet. Het komt niet binnen. 

Oppervlakkiger

Het valt op hoe oppervlakkig mensen de laatste jaren zijn geworden. Over koetjes en kalfjes praten of het weer gaat nog (hoewel……beide zijn ook al dubieus geworden), maar over serieuze zaken in de wereld praten gebeurt vrijwel niet meer. Ook binnen de meeste gezinnen is dat niet meer mogelijk zonder onmin. 

Wat dat betreft is ‘corona’ een omslag geweest in vele opzichten.

Maar er zit nog een ander facet aan luisteren en/of horen. 

Ik ben niet iemand van de feesten of verjaardagen. Los van het feit dat het meestal mijn energie wegvreet, kan ik niet zo goed tegen het vaak oppervlakkige gepraat. Ik hou meer van diepgang. Tijdens bijvoorbeeld de kermis zag ik mensen die zich totaal anders gedroegen dan normaal. Daar had ik geen zin in. Doe maar ‘normaal’. 

Maar als ik toch ‘moet’ – soms kom je er niet onderuit, en soms ook daag ik mezelf uit – dan probeer ik in een gesprek met iemand – hoe oppervlakkig het ook mag zijn – extra goed te focussen op wat de persoon zegt, goed te ‘horen’ wat de persoon vertelt. Dat maakt dat ik extra geïnteresseerd ben. En dat ook echt. Het levert vaak mooie gesprekken op omdat de ander er enthousiaster door wordt. Je leert iemand beter kennen door beter te luisteren.

Er iets mee doen?

Er zit een groot verschil tussen luisteren en horen, en dan is er ook nog het facet van iets doen met wat je hoort. 

Ik vertelde al eens dat ik een onderzoeker ben, een echte wetenschapper in die zin dat ik wil weten waarom iets wel of niet werkt, en zelfs of iets wel werkt.
Het bracht me in contact met verschillende alternatieve geneeswijzen, omdat ik er meer over wilde weten. Het liet me vele boeken lezen, vele zaken uitproberen. En tot mijn verbazing werd ik enthousiast over dingen die ik nooit voor mogelijk had gehouden.

Ik begon als een hele reguliere dokter conform de ideeën die mijn ouders hadden over geneeskunde (ze werkten niet in de zorg overigens). En ik was net zo geïndoctrineerd als vrijwel alle studenten geneeskunde na de eerste jaren. De reguliere geneeskunde was alwetend en het beste wat er mogelijk was……

Maar juist het luisteren (en horen) naar wat patiënten zeiden, ervaringen van andere collega’s, en vooral mijn innerlijke kritische stem maakten mij aan het twijfelen aan wat ik aan het doen was. En gaandeweg werd ik steeds verbaasder dat niet al mijn collega’s dezelfde twijfels hadden. Luisterden die wel met soortgelijke oren? Luisterden ze naar hun eigen innerlijke stem? 

Tot op de dag van vandaag weet ik het niet. 
Het hele corona-verhaal laat iets soortgelijks zien: artsen die luisterden naar hun hart/ziel/innerlijk/eed en zich op enigerlei wijze verzetten tegen de leugens en de verplichtingen en aan de andere kant artsen die hun eed links lieten liggen en ogenschijnlijk klakkeloos het narratief volgden. En er dan ook nog van overtuigd dat ze gelijk hadden en het juiste deden.

Horen door niet te luisteren

Het gekke is dat soms als we zelfs niet luisteren toch binnenkomt wat er gezegd wordt. Dat gebeurt als we onze filters onbewust uitzetten, iets niet belangrijk vinden. Zoals de reclame tussen programma’s of zelfs tijdens een film of serie. We zijn geïnteresseerd in de film, in het programma of de serie en tijdens de reclame gaan we even in ‘rust’, we zetten onze filters uit, en de informatie gaat zo ons onbewuste in. 

Niet voor niets worden we bedolven onder reclame. Ik bestelde zelden bij Amazon, maar net als Bol heeft Amazon ook een service waarbij je ‘gratis’ kunt laten bezorgen voor een bedrag per maand/jaar. Bij Amazon heb je dan gelijk toegang tot hun videotheek, de reden waarom ik overstag ging aangezien er een paar series opstonden over vele jaargangen die ik wel wilde zien. Zonder reclame. Nu ineens hebben ze bedacht daar ook reclame door te mengen, of je kunt het afkopen voor weer een extra bedrag. Einde van dit abonnement dus. 

Ik was geabonneerd op Discovery plus omdat ik dan (Eurosport) tenniswedstrijden en touretappes kon zien zonder reclame. Discovery plus stopte ermee en HBO Max nam het over met summiere reclame voor en na iets. Nu de Vuelta bezig is, wordt die echter continu onderbroken door reclame. HBO Max heeft zo geen voordeel meer boven de Eurosport uitzendingen met hun hinderlijke reclame. Dus ook einde abonnement…….

Reclame programmeert ons

Ik heb geen zin in het continu belaagd worden door reclames over van alles en nog wat. Niet alleen omdat ik weet dat het me onbewust beïnvloedt en programmeert, maar ook omdat het ergert. Er zijn krankzinnige hoeveelheden reclames, overal – TV, YouTube, kranten, tijdschriften, vakgerichte tijdschriften, etc.. Zoveel reclames, dat die media er niet meer zonder kunnen en er dus door geregeerd worden. Letterlijk. 

Wij betalen voor wat we zien en worden door de reclames geprogrammeerd te doen wat ‘men’ wil. We worden feitelijk geprogrammeerd door anderen op onze eigen kosten. We kunnen de reclames soms vervolgens ‘afkopen’….
Net zoals we door de banken werden gedwongen te digitaliseren, steeds minder service, voor steeds meer kosten.

Ik kies graag zelf wat ik wil….. en hoe meer ik me bewust ben geworden van hoe ons onderbewuste wordt bewerkt – zie hoe hele massa’s zijn gehersenspoeld rond corona, door een heel knap (en smerig) in elkaar gezette psychologische en linguïstische truc – hoe meer ik me verzet tegen dit soort zaken en er zo mogelijk afscheid van neem. 

Ik luister naar mijn weten, ik luister naar mijn hart, ik luister naar mijn ziel (wat is mijn missie), ik heb goed naar mijn eed geluisterd. En bovenal: ik hoor het ook. 

Maakt dat het altijd gemakkelijk? Nee! Maar het maakt dat ik integer naar mezelf ben, dat ik me leider van mezelf voel, het maakt me gelukkiger dan ik zonder dat zou zijn. 

Luisteren – vooral naar kritische geluiden en mezelf – is daar een belangrijk deel van. 

In licht, liefde en dankbaarheid,
Ed