Geneeskunde en nepnieuws 3 (vervolg)

Een ander soort nepnieuws ontving ik als huisarts in de vorm van ansichtkaarten. Kaarten die ik thuisgestuurd kreeg met daarop een tekst of eigenlijk tekening/foto met tekst. Je zag dan iemand die snotverkouden was en de tekst ging over antibiotica.
Nu weet iedereen die een beetje serieuze informatie leest dat antibiotica werken tegen bacteriën en dat verkoudheid een virus is. Antibiotica werken dus niet alleen niet tegen virussen, ze verlagen ook nog eens indirect de weerstand tegen virussen. Overigens kwam je die reclames ook in de bladen tegen, wat de kracht nog groter maakte.

 Deze reclame sloeg dus nergens op, maar…………als je keer op keer zo’n kaart in de bus krijgt, en dezelfde afbeeldingen in de medische bladen ziet, wordt die leugen langzaam de waarheid. Of in elk geval denk je niet meer zo na, en denk je dat het de waarheid is. Zeker als een 'onwetende' patiënt antibiotica 'eist'. Gevolg: er wordt eerder antibiotica voorgeschreven, zelfs als het gaat om een stevige verkoudheid. De verdediging als je ernaar vroeg? ‘Misschien zit er ook wel een bacterie bij’…………. 

Zo laten artsen zich beïnvloeden door reclames van de industrie. (En degenen die het ontkennen laten zich wellicht nog het meest beïnvloeden, want die hebben het helemaal niet door). Ook zo’n slogan in de periode dat ik huisarts was, en ongetwijfeld wordt ie nog steeds of weer gebezigd: je geeft medicatie voor de kwaliteit van leven. “The Quality of Life”.

Je geeft dus een middel met een dertig of veertigtal mogelijke bijwerkingen om de kwaliteit van leven te verbeteren van die persoon. Het ging dan bijvoorbeeld om een bloeddrukverlagend middel, of een pijnstiller. Daar zijn er vele van, maar die ene zou de kwaliteit van leven verbeteren.
Als dat al gebeurde door die middelen, zouden ze dat allemaal doen, het meest wellicht het middel met de minste bijwerkingen, en zeker niet die met de meeste bijwerkingen. Maar die kreet maakte toch dat meer artsen zo’n middel gingen voorschrijven.

De industrie zit vol met dat soort slimmigheidjes. Zoals we dat natuurlijk ook nog kennen van de sigarettenreclames. De cowboys, de mooie meiden, de auto’s, het stoere, de gezelligheid. Ach, we zien het nog terug bij de alcoholreclames. 

Op de een of andere manier zijn we gevoelig voor een bepaald gevoel. Een gevoel van zekerheid, een gevoel van ‘fijn’, ‘gezellig’, ‘nostalgie’, ‘veilig’. En of dat wel of niet wordt gecreëerd door wat beloofd wordt, maakt eigenlijk al niet meer uit. Als we maar denken dat we veilig zijn, dat het gezellig of fijn is, als we maar denken dat er zekerheid is.

Juist omdat de meeste mensen niet al te veel na wensen te denken en belangrijke beslissingen liever aan anderen overlaten (en dat geldt voor artsen niet echt veel minder al wordt die groep intelligent geacht, maar wat is intelligentie) laten we ons makkelijk een loer draaien door wat die autoriteit ons vertelt dat goed is, of dat ‘de waarheid’ is.

Zelf ben ik door mijn ervaringen gaan inzien dat er heel veel bedrog is, ook door mensen die denken dat ze de waarheid spreken. Ook zij zijn vaak beduveld door anderen, door mensen waar ze tegen opkijken of die ze als deskundig zien. Iedereen heeft wel mensen waar ze argumenten of meningen van aannemen, welke dan als waarheid worden omarmd. Dat is logisch en onvermijdelijk.

Toch is het slim om wel zelf te blijven nadenken en je bij elke ‘waarheid’ af te vragen wiens waarheid dat is en of het wel echt klopt. Of er geen andere waarheden over dit onderwerp zijn die meer waarheid zijn….

Het is een kwestie van enerzijds accepteren dat er veel verschillende meningen over eenzelfde onderwerp kunnen zijn en dat iemands waarheid zijn/haar waarheid maar niet DE waarheid kan zijn. En anderzijds je eigen gezonde verstand blijven gebruiken en jezelf voorlichten, informatie zoeken. Zeker als het om echt belangrijke zaken gaat.

Wordt vervolgd……

Submit to FacebookSubmit to Google PlusSubmit to TwitterSubmit to LinkedIn