Wat me opvalt, is dat in de huidige tijd van mensen tegen elkaar opzetten door de maatregelen, een tijd van toenemende polarisatie, een tijd van angst, mensen vaak helemaal niet naar elkaar luisteren. Daardoor groeit de kloof tussen mensen die kritisch (of wakker) zijn en de mensen die alles maar voor zoete koek slikken.

Als ik angstige mensen probeer uit te leggen dat ze niet zo angstig hoeven te zijn, bijvoorbeeld omdat de cijfers die genoemd worden helemaal niet zo verontrustend zijn als ze worden gebracht, dat dit virus helemaal niet zo extreem is, kom ik niet binnen.
Er komt gelijk een ‘ja, maar’, terwijl ze niet echt hebben gehoord wat ik zei.

Wellicht herken je dat. Het lijkt alsof mensen niet meer voor gezonde rede vatbaar zijn, en ten dele klopt dat.

Ons onwillekeurige (autonome) zenuwstelsel bestaat uit twee delen: het sympathische zenuwstelsel (SZ) en het parasympatische zenuwstelsel (PSZ).
Die namen mag je weer vergeten, wat wel belangrijk is, is te onthouden dat als het SZ geactiveerd is er sprake is van een vecht/vlucht status/reactie. Dat wil zeggen dat het lichaam wordt klaargemaakt voor vluchten of vechten: het bloed gaat naar de spieren om dat te kunnen doen en wordt onttrokken aan o.a. de hersenen en de darmen, de bloedsuiker gaat omhoog, de adrenaline gaat omhoog. We zijn klaar voor de strijd. Het nadeel is dat we in deze fase niet goed analytisch (afwegend) kunnen nadenken. Actie overheerst, we zijn qua denken ‘verlamd’. Het is in feite een oude aangeleerde primitieve reactie, maar het is niet anders.

Het klinkt een beetje gek dat we in de alarmfase komen bij emoties als angst en boosheid, maar vroeger was dat onze overlevingsstrategie. Toen moesten we direct reageren als we bedreigd werden door een leeuw of zo. Nu is het een overdreven reactie, maar hij is er wel. En we doen er vrijwel niets tegen. Behalve eruit blijven. 

Het andere deel van het onwillekeurige zenuwstelsel, het PZS, is heel belangrijk voor ons herstel. Als dit actief is, kan ons lichaam herstellen, groeien, tot rust komen. In die fase kunnen we wel goed analytisch denken, dingen afwegen. Deze fase is dus heel belangrijk voor onze gezondheid.
Het mooiste zou het zijn als ons lichaam ongeveer gedurende 80% van de tijd in die fase is.

Normaliter was dat ook zo, want er was alleen alarm nodig als er iets bedreigends gebeurde. Het probleem is helaas dat ons lichaam, ons onbewuste met name, op heel veel prikkels reageert zoals het vroeger op bedreiging reageerde. Je kunt denken aan een fietsbel of claxon, maar ook aan alle andere prikkels om ons heen, al het geluid om ons heen. Elk pingeltje van je smartphone, elk SMS-ja, elk appje. Kijk maar eens hoe snel iemand de telefoon pakt als er een geluidje gaat – alsof ons leven ervan afhangt…..
En vergeet niet de media, zowel TV/radio als via de tablets en smartphones, de social media.
Als een bombardement komt alle informatie op ons af, van minuut tot minuut bijna, en ons onbewuste reageert erop alsof het echt een bombardement is.

Gisteren zat ik naar een voetbalwedstrijd te kijken. Omdat er geen publiek is en een hol stadion niet klinkt laten ze tegenwoordig een band met publiekgeluiden meelopen. Dat is ‘gezelliger’. Maar bij echt publiek hoor je ‘Oh’s’ en “Oei’s” en gejuich en gefluit, soms zingen. Daar tussenin is het rustiger. Nu is het 90 minuten lang herrie. Ik besefte dat ik er geïrriteerd door raakte. Zet je het zachter hoor je de commentator niet en is er ook minder aan, laat je het zo staan word je 90 minuten lang gebombardeerd door ongewenst geluid. En dus reageert mijn onbewuste alsof er iets niet pluis is (en dat klopt ook nog in zekere zin).

Door al dat soort zaken komt het dat het SZ veel meer dan die 20% is geactiveerd. Los van het feit dat dat niet gezond is voor ons lichaam, omdat het dan te weinig kan herstellen (met als gevolg een hogere hartslag en bloeddruk, een hoger bloedsuiker, sneller ontstekingen en infecties, meer stress-gevoelens), maakt dat ook dat we in een soort van continue alarmfase zitten. Een fase waarin we eigenlijk niet in staat zijn goede afwegingen te maken, zinvol na te denken. Een beetje opgefokter ook, sneller boos, een korter lontje.

Als je met iemand praat en je ziet dat de pupillen wijder worden bij wat je zegt, kun je eigenlijk net zo goed ophouden met zinvol praten, want dat is een teken van alarm waarbij wat je zegt niet meer binnenkomt. Het verwijden van de pupillen is een van die tekenen van activiteit van het SZ.

Het spreekt voor zich dat de huidige tijd hier geen goed aan doet. En dat is niet alleen de angst, het is ook de ergernis. Ergernis over de maatregelen, de onzinnigheid van alles, of over het niet naleven ervan door anderen.

Je mag gerust weten dat als ik een mondkapje op moet doen in een winkel ik daar ook meer gestrest rondloop. Ik weet dat het wetenschappelijk gezien onzin is om met zo’n ding om rond te lopen, en het feit dat het toch moet, dat mij symbolisch de mond wordt gesnoerd, dat ons hele volk ten onrechte met die dingen rondloopt, omdat wat burgermeesters dat hebben doorgedrukt (terwijl het RIVM het ook niet zinvol vindt – het is een politieke beslissing, geen medische!), maakt dat er spanning ontstaat. Ik ervaar het als onnatuurlijk en onrechtvaardig. Het doet (nog) iets met me.

Niet zoveel dat ik echt in een acute alarmfase beland, maar ongetwijfeld zal op die momenten niet mijn PSZ overheersen. En dat is relatief niet gunstig. Nu doe ik slechts 2-3x per week een boodschap en ben dan ook maar 15 minuten in zo’n winkel, maar heel veel mensen hebben veel meer van die fases, en heel veel mensen komen er ook niet meer van los. Als ik over straat loop en zie hoe mensen me soms angstig ontwijken, dan krijg ik daar medelijden mee – deze mensen zijn in een bijna continue staat van paraatheid. Er heerst bij vrijwel alles wat zijzelf of een ander doet angst. Wat continu wordt aangewakkerd door de media en sommige zogenaamde ‘deskundigen’.

En het ergste daarvan is dat ze eigenlijk langzaam hun lichaam aan het slopen zijn. Hun lichaam is te veel en te lang in een vecht-vlucht-staat. Het afweersysteem gaat daardoor slechter functioneren, de kans op chronische ziekten neemt toe, de kans op corona neemt toe.

En ze zijn dus niet meer bereikbaar voor relativerende informatie, voor juiste informatie. Hun staat wordt versterkt en in stand gehouden door alle media-informatie, en wellicht door hun gedachten die op dezelfde golflengte zitten.

Daarom is het zo belangrijk de media zoveel mogelijk links te laten liggen en te zorgen voor ontspanning. Doe uit de televisie en lees een boek, doe een spelletje, pak een puzzel. En als je toch op de buis wilt kijken, kijk dan naar een komedie of een romantische film. Natuurlijk ook niet een gruwelfilm of een spannende detective, want je wilt juist uit de spanning.

En zorg dat je dagelijks een periode hebt dat je helemaal geen tablet of telefoon in je buurt hebt. Zorg voor een paar prikkelvrije uurtjes per dag. Geef je lichaam de kans te herstellen van alle prikkels, te herstellen van het vechten en vluchten wat we de hele dag doen (ook al slaat het nergens op).

Zoek regelmatig de natuur op, loop dagelijks een poosje met blote voeten over het gras of in je tuin, geniet bewust van je omgeving, je huis, je partner of je huisdier. Ervaar dankbaarheid voor al het mooie wat er om je heen is. Voel liefde in je hart en deel dat denkbeeldig met de wereld.

Mag wat soft klinken, maar het zijn allemaal dingen die je zullen helpen je gezondheid te behouden of verbeteren. Die zullen helpen je lichaam tot rust te brengen en in de gezonde situatie te brengen.

En train je er maar in, want we zijn nog lang niet klaar met deze rare tijd………door dat te doen ben je de meester over je eigen leven, misschien zelfs wel over je eigen gezondheid. En uiteindelijk kun je dan ook meer van het leven genieten dan wanneer je in de golf van angst, verwarring of boosheid zit. 

Submit to FacebookSubmit to Google PlusSubmit to TwitterSubmit to LinkedIn