Uit de Praktijk

arts

Uit de praktijk:

Een blog gebaseerd op ervaringen van een opleiding geneeskunde, huisartsenspecialisatie, 12 jaar huisartsenpraktijk en vele jaren meer ervaring als complementair of alternatief arts.
Maar vooral de ervaringen als mens in een medische wereld.

Korte verhalen, soms met een boodschap, soms met een glimlach, soms een verzuchting.....

Submit to FacebookSubmit to Google PlusSubmit to TwitterSubmit to LinkedIn
Submit to FacebookSubmit to Google PlusSubmit to TwitterSubmit to LinkedIn

klacht

Een beperkt aantal klachten……3

Zoals gezegd in de vorige blog, we kunnen vanuit een serie klachten een diagnose filteren door de juiste symptomen samen te nemen, maar soms is er maar 1 klacht of symptoom en die wijst op een serieuze diagnose. En soms zelfs is het niet eens de klacht die de patiënt uit, maar valt het zomaar op terwijl je naar iemand kijkt, of terwijl je iemand onderzoekt.

Ik kan me herinneren dat een ik een man vloekend aan de telefoon kreeg rond een uur of 5 in de middag. Vloekend, omdat hij pas de volgende ochtend op mijn spreekuur mocht komen met zijn huiduitslag. Ik zag niet in waarom dat nu nog zo laat op de middag zou moeten. Uiteindelijk gaf ik toe. Niet vanwege zijn vloeken, maar omdat ik me realiseerde dat hij doodsbang was. Dat heb ik hem ook uitgelegd even later, zodat hij niet dacht dat vloeken een vrijbrief was. En natuurlijk was er niets, maar die angst was er wel. En de man was me dankbaar.

Daar tegenover staat de persoon die met een schimmelnagel komt en waarbij opvalt dat er een rare moedervlek in de buurt zit. Dus heb ik hem doorgestuurd. Bij nader inzien was die ook al uitgezaaid en het leven van die persoon werd aanzienlijk korter dan gemiddeld.

Of de persoon van niet Nederlandse origine die zijn klachten van een griep buitenproportioneel overdrijft en doet voorkomen alsof ie op sterven na dood is. Om problemen te voorkomen moet ik er wel heen. De hele familie is aanwezig (het is 2 uur ’s nachts). Hij heeft inderdaad gewoon een griepje en niets meer. Ik ben een beetje boos over dit nutteloze bezoek als me op de drempel wordt gevraagd of ik even naar een kindje wil kijken. Dat kan ik niet weigeren, ook al omdat het kind me direct min of meer tegen het lijf wordt geduwd. De spruw (schimmel) zit tot halverwege op de wang. Het is een kind van nog geen twee jaar en het blijkt door de pijn nauwelijks gegeten en gedronken te hebben. Voor mij is dit kind vele malen zieker dan die man (maar nog niet in gevaar). En dat wil ik ook laten weten. En ik denk ‘hoe maak ik dat deze mensen wijs’. Ik besluit me zeer kwaad voor te doen, kwaad op de man omdat ie zich aanstelt en kwaad op de ouders omdat ze dat kind aan haar lot hebben overgelaten, met de mededeling dat dit kind echt ziek is, dat ze daarvoor naar de dokter hadden moeten gaan en niet voor dat griepje. Ik hoop dat het indruk maakt en iets laat doordringen. Ik schrijf een recept en geef ze een briefje voor de huisarts; en laat ze driemaal plechtig beloven dat ze de volgende dag naar de huisarts gaan met het kind, voor controle. En natuurlijk ging ik niet meer kwaad weg, maar ik moest wel even iets duidelijk maken (en ook mijn eigen ongenoegen kwijt).

Het stellen van een diagnose is helemaal niet zo gemakkelijk als vaak wordt gedacht. Anderzijds heb ik toch ook veel gemiste diagnoses gezien omdat niet goed werd gekeken, niet goed werd geluisterd, of niet werd nagedacht. 

Zoals die man die bij me op het spreekuur belandde met ‘zo’n jeuk van onderen’. Hij had een zalf voor aambeien gekregen, maar het wekte niet. Dat was logisch, want hij had platjes. Op de vraag of de dokter gekeken had, was het antwoord ‘neen. Bovendien was ‘van onderen’ anders ingeschat. Tja, dan krijg je dit soort verkeerde diagnoses en dus medicatie.

Verkeerde diagnoses liggen lang niet altijd aan de dokter of de patiënt. Het is vaak een samenloop van omstandigheden en van al dan niet al aanwezige symptomen

Enerzijds leer je als arts bij elke klacht aan het ergste te denken en dat uit te sluiten, aan de andere kant is het in de praktijk gelukkig zelden ‘het ergste’ en zien we nogal eens zaken over het hoofd omdat we zelf moeten beslissen op welk rijtje we de diagnose stellen.

Het hoort bij het vak, we zijn maar mens. Zolang het geen slordigheid is. Maar het is een mooi vak, geneeskunde.  

Submit to FacebookSubmit to Google PlusSubmit to TwitterSubmit to LinkedIn

Een beperkt aantal klachten 4

Kan het lastig zijn uit een heel scala aan klachten een diagnose (een rijtje symptomen behorende bij één etiket) te halen, nog lastiger wordt het als mensen maar één klacht hebben.

Als homeopathische arts zal je daar nooit een probleem mee hebben, omdat je als homeopathisch arts of als homeopathisch therapeut een ziektebeeld bij elkaar zoekt. En een ‘ziektebeeld’ is het totaal van de hele persoon en de klachten. Dus als er één klacht is, blijft er een heel scala aan andere informatie over waarop je het middel baseert. En aangezien je in de homeopathie het middel op het geheel geeft, is het soms zelfs prettiger om niet zo’n verstrooiing van klachten te hebben. Het leidt een beetje af van het totale beeld wat door de eigenschappen van de persoon (open/gesloten; warmelijk/kouwelijk; bescheiden/agressief; direct/afwachtend; zoetekauw/hartige eter, etc., etc.) mede wordt bepaald.

 Maar goed, één klacht waar je het als arts mee moet doen.

Neem pijn. Bijvoorbeeld spierpijn verspreid over het lichaam. Maar alleen dat. Geen blauwe plekken, geen koorts, geen kneuzingen, geen andere klachten die wijzen op een griep of ander virus. Er is ogenschijnlijk geen reden waarom het er zou zijn.

Of pijn in de knie. Geen roodheid, geen ontsteking, geen koorts, geen ongeval geweest, niets afwijkends te zien. Alleen pijn.

Als er maar 1 klacht is, moet je als arts vaak wel meer onderzoek gaan doen. Zoals onderzoek van het betreffende lichaamsdeel, zoals bijvoorbeeld de knie, en/of bloedonderzoek, of zelfs röntgenonderzoek. De bevindingen van die onderzoeken moeten helpen de diagnose te vinden.

Terwijl als je al een diagnose hebt gesteld aan de hand van de klachten – wat vaak kan – die onderzoeken slechts aanvullend en bevestigend zijn. Soms niet eens nodig. Vandaar dat de huisarts vaak na luisteren en een kort onderzoekje een recept kan schrijven.

In mijn laatste jaren als huisarts keek ik extra kritisch naar alle handelingen en ik kwam er achter dat als je heel goed uitvraagt en luistert, veel van het lichamelijk onderzoek niets toevoegt. Dat wil zeggen vaak zelfs onnodig is. Je doet het hoogstens om het interessanter te laten zijn of de patiënt nog meer het gevoel te geven dat je het goed uitzoekt. 

Datzelfde geldt voor heel veel laboratoriumonderzoek. Vaak gebeurt het omdat je geen idee hebt wat er aan de hand is (iemand die alleen moe is, ongeveer de meest gehoorde klacht, zonder andere klachten – vaak komt er ook niets uit), soms is het om je vermoeden te bevestigen, maar meestal is het omdat je niet weet wat je anders moet doen, is het om daarna te kunnen zeggen dat er niets aan de hand is. 

En dat laatste is dan natuurlijk onzin, want de persoon komt niet voor niets bij je met die klachten. Er is wel degelijk iets, maar jij als dokter hebt geen idee, of kunt er niets mee. Het feit dat de patiënt tevreden lijkt met de mededeling ‘er is niets’ is dan ook dubieus. Je hebt als dokter niets gedaan met de klacht van de patiënt en de oorzaak van de klacht blijft dus (hoewel dat gebruikelijk is in de reguliere geneeskunde) onbehandeld. De patiënt is in feite niet geholpen.

Submit to FacebookSubmit to Google PlusSubmit to TwitterSubmit to LinkedIn

ach

Een beperkt aantal klachten

Ik schreef al eerder dat het lichaam wat uit balans is, gaat corrigeren, gaat helen, gaat proberen de onbalans of verstoring te herstellen. Alleen, dat gaat gepaard met klachten. En in de geneeskunde noemen we dat symptomen.

In plaats van ‘symptomen van herstel’ (wat het eigenlijk zijn), heet het medisch ‘symptomen van ziekte’.

In de opleiding leren we allerlei rijtjes en als er voldoende symptomen in een rijtje passen, kunnen we er een etiket, een diagnose, op plakken. Zoals misselijkheid, spierpijnen, koorts en een ellendig gevoel wijzen op “griep” en een snotneus, keelpijn, hoesten en hoofdpijn op een ‘verkoudheid’.

Maar vaak is het niet zo eenvoudig. Vaak zijn er meer zaken in het lichaam wat uit balans en als het lichaam dat gaat corrigeren zijn er meer klachten die bij verschillende rijtjes passen. Maar dat is te ingewikkeld voor ons dokters. En omdat we niet zoveel tijd hebben (ik doe net alsof ik nog huisarts ben) moeten we in die enkele minuten klachten verzamelen en een diagnose stellen. Ik ben dus al bezig met aan diagnoses te denken bij het horen van de klachten.

Het lastige is dat mijn gedachten dan richting een diagnose gaan, maar dat een aantal van de klachten niet in dat rijtje hoort. Ik doe dus net alsof ik die niet hoor, want ik kan er niets mee. Ik ga voor datgene waar de patiënt de meeste klachten van heeft, zodat ik daar wat voor kan geven. Soms zijn er maar 2 van de 10 klachten die de patiënt snel uit, waar ik wat mee kan. En toch stel ik een diagnose en adviseer er wat voor of schrijf er een recept voor uit. De andere 8 klachten waren alleen maar verwarrend voor mij omdat ze niet bij de diagnose passen en ik niet weet wat ik ermee moet. Ik schrijf dat, omdat toen ik homeopathie ging studeren die klachten er ineens wel toe deden, en zelfs beslissend konden zijn voor het geneesmiddel. 

Maar dat is maar een van de problemen met klachten. Of eigenlijk waren het er al twee:
Klachten zijn eigenlijk een helingsproces van het lichaam wat we beschouwen als een ‘ziekte’ en dus behandelen we het in plaats van het lichaam te ondersteunen in zijn actie. En: omdat we niet alle symptomen kunnen vatten in een diagnose (niet in de gaten hebben wat het lichaam allemaal doet om te herstellen) kiezen we die symptomen waar we wel wat mee kunnen uit om de diagnose op te stellen en iets op voor te schrijven. Het is niet voor niet dat twee dokters twee verschillende diagnoses kunnen stellen bij eenzelfde patiënt.

Het volgende probleem is, dat de dokter door de beperkte tijd geen tijd heeft om een hele lijst van klachten aan te horen. Daarom wordt er vaak gesteld dat je maar met twee klachten mag komen op het spreekuur. Misschien wordt wel bedoeld twee diagnoses, maar hoe moet de patiënt weten wat bij welke diagnose hoort? 

Maar het probleem is dat zo’n lichaam wat zich probeert te herstellen van een dreigende fout dat vaak breed doet, hetgeen meerdere verschijnselen geeft die wij klachten noemen.

Ik noemde al de verschijnselen die we de ‘griep’ noemen: onder andere de slijmvliezen van luchtwegen (neus, longen, keel) en spijsverteringskanalen (maag, darmen) kunnen geprikkeld zijn, er is over het hele lichaam spierpijn, er is koorts, de botten lijken pijnlijk, we voelen ons lamlendig, etc. 

Als je maar twee klachten mag noemen, wat moet je dan noemen?

En dit is gewoon een virale infectie, wat nog wel snel herkend wordt, maar hoe moet dat met ingewikkelder ziekten?

Wordt vervolgd……….

Submit to FacebookSubmit to Google PlusSubmit to TwitterSubmit to LinkedIn

klachtEen beperkt aantal klachten...........2

Vaak worden de symptomen die we in de reguliere geneeskunde als ziekte gaan herkennen in de loop van de periode steeds duidelijker.

Een keelpijn zegt nog niet zoveel en een beetje spierpijn ook niet, maar als we gaan kotsen en buikloop hebben, wordt de maagdarminfectie of de (buik)griep duidelijk.

Het is niet altijd zo eenvoudig om een verstoring in een orgaan te herkennen. Zo wordt suikerziekte bij kinderen vaak snel ontdekt omdat de verschijnselen heftig zijn (bijvoorbeeld extreme dorst naar grote hoeveelheden wat er eerst niet was), maar bij ouderen wordt het regelmatig ontdekt door de oogarts (die dat ziet aan de kleine vaatjes in het netvlies als hij in het oog kijkt). En dat betekent dat het er al een tijdje was. Vaak zijn er dan ook wel andere verschijnselen, maar die waren niet zo opgevallen of leken bij de leeftijd te horen.
Zoals bijvoorbeeld veel plassen, vermoeidheid, wat slechter zien, slechter genezende wondjes, gevoelige benen. En misschien was de patiënt er zelfs wel mee bij de dokter geweest, maar samen met wat andere symptomen had hij/zij een ander etiket geplakt en was er wat anders behandeld.

Zo kreeg ik in mijn homeopathiepraktijk iemand die geen gehoor vond bij haar huisarts en met een briefje met klachten ten einde raad naar de waarnemer was gegaan. Die was in woede uitgebarsten (slechte nacht? Veel gewerkt?): Hoe ze het lef had om met zoveel klachten bij hem te komen. Omdat ze wist dat ik als homeopathisch arts anders keek en luisterde en een langer consult deed, durfde ze er bij mij wel mee aan te komen. Ik luisterde, en kwam tot de slotsom dat er iets serieus aan de hand moest zijn. Als je de symptomen bij elkaar nam (de paar die er niet bij leken te horen even terzijde schuivend), was er iets echt niet in orde. Het leek dat een van de organen die hormonen afscheiden niet goed functioneerde.

Natuurlijk keek ik wat ik homeopathisch in dat geval zou geven, maar ik gaf haar ook een brief voor de eigen huisarts mee, waarin ik mijn bevindingen meedeelde en ook aangaf dat patiënten niet meer bij hem durfde te komen met haar klachten (in de hoop dat het hem aan het nadenkend zou zetten). En ik drukte haar op het hart naar hem toe te gaan. Later vernam ik dat ze was doorgestuurd naar de specialist en dat de huisarts haar zijn verontschuldiging had aangeboden.

Want natuurlijk is er geen huisarts die bewust een diagnose niet stelt of verkeerd stelt, of die het jou bewust onmogelijk maakt je klachten te vertellen.

Maar het gevaar van ‘je mag maar met 2 klachten komen’ is wel dat dat gebeurt. 

Ik denk ook weer even aan die patiënte die ik op het spreekuur kreeg toen ik net de praktijk had overgenomen en waarbij de zware stem me opviel. Omdat ik nieuwsgierig was en doorvroeg, kwam ik er achter dat haar schildklier al jaren niet goed functioneerde (onder ander was ze al haar lichaamsbeharing kwijt - maar droeg een pruik -, slikte ze al jaren van alles om naar de toilet te kunnen, en was ze steeds trager, dikker en vermoeider geworden. Het was door de artsen voor me gewoon gemist. De schildklier deed bijna niets meer toen ik haar instuurde

Enerzijds is het lastig om uit alle klachten juist die symptomen te pakken die het belangrijkst zijn, die de zwaarste diagnose omvatten, terwijl een andere mix uit die klachten andere diagnoses geven die minder heftig zijn (en waartegen je dus dingen kunt voorschrijven en intussen de ernstiger ziekte laat voortbestaan).

Het vereist een continu volledig bewust en op je qui-vive zijn als arts. Alert en onbevangen. Geduldig, luisterend, open minded. Maar dat is lastig als je weinig tijd hebt.

Anderzijds kan een klein dingetje soms ook iets ernstigs zijn……….

 

Wordt vervolgd……

Submit to FacebookSubmit to Google PlusSubmit to TwitterSubmit to LinkedIn

Gezonder als de dokter er niet is?

De arts wordt vaak gezien als genezer, als iemand die goed is voor de gezondheid. Maar wat moet je dan denken van het feit dat er minder doden vallen als artsen staken? En hoe vaak kwam ik het niet tegen dat mensen me na mijn vakantie vertelden dat ze klachten hadden, maar niet naar de waarnemer wilden, en dat de klachten nu weg waren?

Eigenlijk is het heel eenvoudig: klachten zijn een teken dat het lichaam bezig is iets te ondernemen; niet tegen je, maar om iets wat verkeerd gaat te corrigeren. Dat je dat merkt is niet altijd prettig, en dat noemen we dan klachten. Als het ‘t lichaam lukt om het te herstellen, is dat mooi, en verdwijnen de klachten.

Maar als we in de periode dat het lichaam bezig is (te corrigeren, de balans te herstellen) de symptomen gaan bestrijden (omdat we het ‘ziekte’ noemen en de symptomen vervelend vinden), dan lopen we het risico dat we het lichaam dwarsbomen in het herstel, we lopen het risico dat we door de waarschuwingssignalen te overrulen niet meer in de gaten hebben wat er echt aan de hand is, en we lopen het risico dat de medicatie die we geven bijwerkingen heeft die we niet wensen.

De afwezigheid of staking van de dokter leidt er vaak toe dat we de natuur even iets langer op z’n beloop laten, en het lichaam het zelf oplost.

Een mooi voorbeeld is een (buik)griep: we gooien de rommel eruit (onder en boven vaak), we ontwikkelen koorts om de bacterie of het virus te verslaan, we voelen ons ellendig zodat we rust nemen……….en na een paar dagen zijn we weer hersteld.
Spierpijn na een intensieve sportinspanning of na een val is net zo iets: het is pijnlijk, we doen er even iets minder mee, het wordt blauw door de kapotte bloedvaatjes, maar na een tijdje is alles vergeten en voorbij…
Of een verkoudheid. Ook zo’n passerend virusje waar het lichaam een passend antwoord op heeft. Niet altijd lekker (keelpijn, neus dicht, proesten, hoofdpijn), maar effectief.
Of alleen een keelpijn. Vrijwel altijd gaat dat gewoon over zonder ingrepen. Al kan het even venijnig zijn. Bedenk overigens dat in de keel – rondom – heel veel lymfeklieren zitten die actief worden om ons te beschermen. Nogmaals: beschermen!

In de praktijk zag ik vaak vrouwen die me na mijn vakantie vertelden dat ze meer last van afscheiding hadden gehad. En dat ze niet naar een andere dokter wilden. Maar nu was het over. Als ze wel bij me waren gekomen, had ik het onderzocht; en dan vind je altijd wel wat (een bacterie of een schimmeltje), en geef je wat, ze komen immers niet voor niets. Maar ook hier lost het lichaam het vaak zelf op. En is het wel altijd zo goed om iets te geven? (Ik gaf vaak onschuldige dingen, of liet ze spoelen met iets, maar veel medicatie is helemaal niet zo onschuldig als het lijkt)

Het kan vaak geen kwaad iets eerst aan te kijken en alleen natuurlijke dingen te doen om het lichaam wat te helpen. Alleen als iets bedreigend is of als je je enorme zorgen maakt, moet je direct aan de bel trekken bij een dokter. Daar is hij/zij voor. Zelf kun je veel doen zoals een homeopathisch middel, of meer rust, gezonder eten en drinken, (veel) meer vitamine C, vitamine D, sowieso even nadenken over wat je naar binnen werkt met die klachten, sowieso even nadenken over waarom je die klachten hebt. ……..

De natuur (en dus ook je lichaam) is slimmer dan je denkt.

Submit to FacebookSubmit to Google PlusSubmit to TwitterSubmit to LinkedIn