Als ik het heb over homeopathische middelen, maak ik uiteraard gebruik van mijn kennis van de middelen, maar vooral ook van mijn eigen ervaringen. Dingen die ik zelf heb meegemaakt en gezien en/of ervaren. Praktijkgevallen zeg maar. Dat is voor mij waardevoller dan boekenwijsheid. 

In het verleden heb ik vast wel eens over Arnica geschreven, maar het is zo’n interessant en belangrijk middel in de acute geneeskunde dat het ’t verdient om voor het voetlicht te staan.

Arnica Montana, oftewel het valkruid, doet de naam alle eer aan.

Het is dus een ‘kruid’ wat je gebruikt na een valpartij. Bij kneuzingen dus. Maar dan niet als kruid, maar als homeopathisch middel, in een potentie. Bij voorkeur hoog (D200, D1000 of eventueel D30)

Niet alleen na een valpartij, maar ook na een trap, of een klap, of klemzitten, een breuk, e.d.
En omdat iedereen op vrijwel dezelfde manier reageert (in het weefsel, met het lichaam) op gekneusd weefsel, is het in dit geval niet nodig om de hele persoon uitgebreid te onderzoeken om tot een geneesmiddelbeeld te komen. Je kunt gewoon Arnica geven. 

In de homeopathie is het gebruikelijk om een middel te geven op het geheel: op de karakteristieke eigenschappen van de persoon én de klachten. Je wilt dus heel veel van iemand weten en hoe iemand in elkaar zit. Daarom duren eerste consulten zo lang. Bij acute zaken zoals bij ongevallen is dat niet (of veel minder) nodig. 

Denk maar aan de verschijnselen die we kennen bij een kneuzing: pijn, zwelling, verkleuring. De verkleuring komt vaak na enige tijd door de bloeding uit bloedvaatjes die kapot zijn gegaan. Dit zijn specifieke symptomen/tekenen, specifiek genoeg om voor Arnica te kiezen.

Soms zijn niet al die verschijnselen even duidelijk, er is bijvoorbeeld (nog) weinig tot geen verkleuring of (nog) weinig tot geen zwelling. Dan is het verhaal duidelijk: kneuzing.

In heftige gevallen zijn de ‘mentale’ kenmerken van Arnica wel duidelijk, maar eigenlijk hoef je die niet te kennen. 

Ik zal nooit vergeten dat ik als coassistent in het ziekenhuis stage liep en er een man werd binnengebracht na een ongeval. Naast wat kneuzingen had ie waarschijnlijk ook een hersenschudding. Maar wat mij vooral opviel was zijn gedrag: hij beweerde constant dat ie niets mankeerde en je mocht hem niet aanraken, zelfs nauwelijks in de buurt komen. Ik ervoer dat als bizar om dat zo duidelijk was dat er wel iets was. 

Later – toen ik homeopathie studeerde – begreep ik dat dat typisch was voor Arnica. Al is dat dus in de meeste gevallen helemaal niet het beeld wat je ziet. Niet aangeraakt willen worden is natuurlijk ook niet onlogisch omdat het pijn doet. 

Ik weet nog dat ik tijdens een homeopathiecursus op Kreta in zee-egels was gestapt. Mijn voetzolen zaten vol. Ik moest er toen niet aan denken dat een dienstdoende arts aan mijn voeten zou gaan zitten om ze eruit te halen. Ik heb ze er in de loop van dagen zelf uitgepeuterd. En één van de middelen die ik innam ter bestrijding van de pijn was inderdaad Arnica (niemand mocht aan me komen). Voor wie nieuwsgierig is: de andere waren Ledum en Hypericum. 

Die drie had ik op gevoel (met de kennis die ik uiteraard ook al had) ingenomen en toen ik een Griekse collega vroeg welke te nemen, noemde hij juist deze drie. Ik liep op Kreta zelfs De Kloof met nog zee-egelstekels in mijn voeten. De laatste kwam er weken later pas uit, toen ik allang weer aan het werk was in de huisartsenpraktijk. 

Wat Arnica vaak doet na een kneuzing is zorgen dat de pijn wegtrekt en de zwelling afneemt, het weefsel kan corrigeren.  

Toen onze jongens klein waren hadden ze af en toe eens een ongelukje. Zo viel een van hen met het hoofd op de marmeren vloer van de gang. Gevolg: binnen no time een ei op het hoofd dat al blauw begon door te schemeren. Uiteraard mocht we niet aan hem komen. Na 1 korrel Arnica D200 mochten we hem na een paar minuten weer aanraken en zagen we het ‘ei’ wegtrekken……… zo snel ging dat.

De ander viel zelfs van de hoogslaper met het hoofd op de rand van het bed eronder. Ook vooral pijn en een zwelling van de hoofdhuid onder het haar. Hij was ook wat suffig. En viel na de korrel Arnica (D1000) in slaap. Ik denk dat ik hem ook Hypericum gaf, maar weet dat niet meer zeker (als ik Hypericum beschrijf zal ik uitleggen waarom). Ik vond het best eng, omdat hij verschijnselen had van een hersenschudding, maar deed voor mijn vrouw alsof ik zeker van mijn zaak was. 

Toen we een uur later beneden stonden voor het raam en naar de achtertuin keken, twijfelend of we wel naar de diploma-uitreiking (Homeopathie) konden die middag, stond hij ineens achter ons. Geheel helder en wakker. Hij was uit z’n bed geklommen op de tweede verdieping en naar beneden gekomen. Geen pijn meer, geen bult meer, geen sufheid meer. Alsof er niets gebeurd was.

’s Middags bij de diploma-uitreiking had ie het grootste woord…….

Het maakt ook niet zozeer uit welk weefsel gekneusd is voor Arnica. Of het nu spieren zijn, of botten, of pezen/ligamenten, Arnica is in al die gevallen aangewezen. In sommige gevallen kan het goed zijn er een ander middel bij te geven, maar in eerste instantie is Arnica hét middel. 

Omdat Arnica zo weefsel-herstellend is, en zowel de pijn als de zwelling vermindert, is het jammer dat het niet standaard op een eerstehulppost of door de huisarts wordt gegeven. Maar ja, het is ‘alternatief’ en ‘kwakzalverij’. Dus wordt het niet gebruikt, terwijl het na bijvoorbeeld een breuk zou kunnen zorgen voor sneller herstel door het slinken van de zwelling. Bovendien zou het bij heel veel mensen veel effectiever voor de pijn zijn dan reguliere pijnstillers. 

Denk er bijvoorbeeld ook aan na het trekken van een kies (=kneuzing). 

Ik noemde hierboven een paar keer de potenties, zoals D200 en D1000. Dat zijn hoge homeopathische potenties en dat wil weer zeggen dat ze heel krachtig zijn (maar alleen als ze passend zijn, anders doen ze niets). Voor mensen die niets van homeopathie begrijpen of willen begrijpen zijn die hoge potenties ‘onzin’, omdat elke stap omhoog maakt dat er materieel gesproken niets meer inzit. Het gaat ook niet om de materie.

Het gaat om de energetische werking. En die wordt sterker naarmate er meer gepotentieerd wordt (potentiëren = verdunnen + stevig schudden). D1 = 1x 1 op 10 verdund, D200 = 200 x 1 op 10 verdund (en geschud!). Hoe hoger gepotentieerd, hoe meer het passend moet zijn, omdat het anders niets doet. Homeopathie is maatwerk. Maar zoals eerder gezegd is bij een kneuzing van weefsel het beeld altijd hetzelfde, dus kun je Arnica geven. 

Voor acute gevallen zou ik zorgen voor een hoge potentie, dus een 200 of 1000 (soms staat er K achter of een C voor). Met een buisje doe je jarenlang. 

Als je het niet via een drogist kan verkrijgen, zoek online, en eventueel via helios.co.uk. Bij Helios.co.uk kun je ook een doosje met middelen voor ongevallen en noodsituaties (accident & emergency kit; alle C200) kopen. 

Bij het stoten van het hoofd kies ik sowieso voor een D1000 (of C1000), omdat ik beschadiging van kwetsbare hersenweefsel (en zwelling ervan) wil voorkomen. 

Heel veel mensen kennen Arnica van de zalf. Dat kan fantastisch werken, zelfs zo’n ‘ei’ op het hoofd kan erdoor wegtrekken. Maar inwendig werkt het sterker en langer. Bij de drogist is soms wel Arnica D6 te krijgen, maar dat werkt minder diep en minder lang. Terwijl één korrel van zo’n hogere potentie voldoende is, moet je de D6 veel vaker geven. 

Daarom is in acute gevallen de keus duidelijk: een hoge potentie. Eenmalig en als de klachten blijven eventueel na een aantal uren nog eens. Daarna niet meer nodig. 

Nog een reden om inwendig te geven in plaats van zalf is dat de zalf nooit op een open wondje mag worden gesmeerd. 

Ik kan nog veel meer voorbeelden geven, maar voor nu is dit genoeg.

In licht, liefde en dankbaarheid
Ed