Desmond Tutu zei het mooi:

Vergeven is niet de ander vrijspreken van schuld, maar jezelf bevrijden van pijn

Het probleem is dat het mooi klinkt, maar voor veel mensen lastig uit te voeren is.
Waarschijnlijk is het een hoofd-hart ding.
Als we met het hart zouden kunnen reageren, zouden we veel sneller kunnen vergeven.

Maar omdat het hoofd, eigenlijk het ego, blijft hameren op wat de ander verkeerd deed, blijven we bezig met de pijn. De pijn die letterlijk of figuurlijk kan zijn.

Pijn die van gisteren of tientallen jaren terug kan zijn.

De neutrale toeschouwer kan helpen

Een van de vele dingen die ik leerde tijdens cursussen was het innemen van de neutrale positie. De toeschouwer. Je ging in de schoenen staan van een toeschouwer, iemand die gadesloeg wat er gebeurde.

Als toeschouwer zag je degene die werd ‘beschadigd’ (jijzelf wellicht) én je zag degene die beschadigde. En om beide te kunnen begrijpen stapte je in beide schoenen, eerst in die van de één en daarna die van de ander.

Zo kon je ervaren waarom elk van de personen deed wat hij/zij deed. Al dan niet met de drijfveer of de redenen of de argumenten of de aanzet erachter.

Dat haalt niet de schuld weg van de ‘dader’, maar kan wel begrip naar boven halen. Niet begrip in de zin van ‘logisch’, maar wel begrip in de zin van ‘oh, dat wist ik niet’.
Normaliter kennen we namelijk de redenen niet waarom iemand anders doet wat ie doet. En heel soms kan iemand niet eens anders met de rugzak die die persoon heeft.

Het kan lang duren

Uit de praktijk heb ik de ervaring dat het tientallen jaren kan doorgaan dat iemand een ander blijft verwijten of beschuldigen. Zeker als termen als ‘ik vergeef het hem nooit’ gebezigd worden.

Ik zag dat mensen letterlijk ziek waren door die ervaring, door die (bal)last, door die vete, door die niet verdwenen boosheid. Ik kan hierbij natuurlijk verwijzen naar de vorige blog over wat je tegen jezelf zegt. Het is duidelijk dat dit soort mensen tegen zichzelf blijven herhalen dat die ander vreselijk is en nooit vergeven mag worden….

Maar waar het mij om gaat is dat juist dat dus tot ziekte leidt. Ziekte niet veroorzaakt door wat er is gebeurd, maar door het onophoudelijk bezig blijven met het verwijt, met de gebeurtenis herhalen, met het niet vergeven.

Niet wat er is gebeurd, maar hoe je ermee omgaat….

….bepaalt hoe jij er wel of niet onder lijdt. Het is al vaker gezegd, en het is een Stoïcijnse benadering. Maar het klopt wel. Al lijkt het in dit kader harder dan de bedoeling is.

Enerzijds heb je mensen die het in zichzelf blijven herhalen en niet wensen te vergeven omdat ze dat in hun hoofd hebben gezet, anderzijds heb je mensen die in alle toonaarden ontkennen dat het iets met hen heeft gedaan.

Zoals de vrouw die al 15 jaar klachten had met als grootste mogelijke oorzaak het feit dat de partner verdwenen was na een pakje sigaretten halen (die toen nog betaalbaar waren). Dat was al zo lang geleden dat ze daar helemaal geen emoties meer over had. Bij het gesprek bleek weliswaar wat afgezwakte boosheid, maar dat was het.

Tot ik na mijn bestudering van de mogelijke homeopathische middelen een middel gaf op een andere eigenaardigheid. Toen kwam ze terug en had twee dagen tranen met tuiten gehuild. De klachten die ze al zo lang had waren nu verdwenen. Ze was ‘geheeld’.

Bij het gesprek erna vertelde ze dat ze niet verdrietig had mogen zijn van zichzelf. Ze was boos geweest, maar verdriet ‘mocht niet’, daar ‘had hij geen recht op’. Maar juist dat had haar dus jarenlang ziek gemaakt.

Niet vergeven veroorzaakt pijn, leed en ziekte

Je hebt er dus alleen jezelf mee. Degene die je iets aangedaan heeft zal er geen pijn van ondervinden.

Het is dus eigenlijk een raar mechanisme. Voor zover niet-vergeven een mechanisme is. Het is een situatie waarin je jezelf gegijzeld houdt door niet te willen of niet te kunnen vergeven. Waarvan we dus weten dat het veroorzaakt wordt door de manier waarop je tegen jezelf spreekt, wat je jezelf vertelt…

Maar ook dit is ingewikkelder dan dat. Want vaak zit achter je reactie op die gebeurtenis een oudere gebeurtenis die niet goed verwerkt is. En reageer je dus heftiger omdat er eerder iets niet goed is verwerkt.

Denk maar aan het moment dat je om iets kleins laaiend wordt op je partner of een collega. De oorzaak is niet wat die persoon deed, de oorzaak ligt eerder (op die dag of zelfs in je leven) en je partner of collega is daar nu even de dupe van.

Bewust leven is zo belangrijk…..

Daarom is het zo belangrijk om bewust te leven. Te beseffen wat er gebeurt, en als je het niet begrijpt het uit te zoeken. Als je onevenredig boos wordt om iets, vraag je dan af wat erachter zit. En als dat soort dingen vaker gebeuren, zoek dan hulp.

Daarom zijn methodes als NEI (bij een therapeut) of EFT/Tapping (kun je zelf) zo fantastisch. Je haalt er blokkades of associaties mee weg die je in de weg zitten, die soms je leven zelfs verpesten, zonder diep psychologisch gewroet of gegraaf of getheoretiseer.

Als het om vergeven gaat of een beladen gebeurtenis, kun je er ook zoveel mee weghalen of verzachten…….

Het meest gezond is het om iedereen die je ooit in de weg zat of ‘beschadigde’ te vergeven, wetende dat die persoon ook blokkades of associaties had waardoor het gebeurde.
Dat haalt bij jou de pijn weg, maar daarmee spreek je niet de ander vrij van schuld…….

In licht, liefde en dankbaarheid,
Ed